
Mam depresję/lęk – co poza stosowanie leków i psychoterapią mogę zrobić?
Objawy depresyjne i lękowe w swoim epidemicznym charakterze w XXI wieku wynikają w dużej mierze ze środowiska, w którym żyjemy i stylu życia,
W swojej pracy koncentruję się na obszarze diagnostyki i leczenia chorób afektywnych – depresji i CHAD – oraz przebiegających z podobnymi objawami zaburzeń osobowości. Ważnym dla mnie obszarem jest również uważność w kierunku objawów i diagnostyka ADHD u osób dorosłych, gdzie wielu pacjentów latami zmaga się z błędnie postawionymi diagnozami, co przekłada się negatywnie na ich życiowe perspektywy i codzienne funkcjonowanie.
Podstawą mojej pracy jest dbanie o dobrą komunikację, zrozumienie i budowanie zaufania z pacjentem. Pozwala to postawić prawidłową diagnozę i dobrać leczenie adekwatne do indywidualnych potrzeb. W moim gabinecie nie ma również miejsca na jakiekolwiek uprzedzenia.
W razie pytań lub chęci umówienia wizyty zachęcam do kontaktu przez chat na portalu znanylekarz.pl.

Objawy depresyjne i lękowe w swoim epidemicznym charakterze w XXI wieku wynikają w dużej mierze ze środowiska, w którym żyjemy i stylu życia,

Najpopularniejszymi lekami przeciwdepresyjnymi/przeciwlękowymi stosowanymi na świecie są preparaty z grupy inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (escipram, zoloft, seronil, parogen).
Psychiatra Wrocław – Poradnia Psychiatryczna Wrocław – Poradnia Zdrowia Psychicznego we Wrocławiu
ADHD kojarzy się w kulturze popularnej z nadaktywnymi dziećmi, ktore mają problem z dycypliną w szkole. Co więcej, do niedawna panowało przekonanie, że jest to wręcz zaburzenie okresu dziecięcego, z którego się wyrasta. Obecna wiedza naukowa przedstawia zupełnie odmienny obraz, gdzie ADHD może dotyczyć niejednokrotnie osób, które na co dzień uchodziły za skryte i nieśmiałe, a zaburzenie raz wykształcone towarzyszy pacjentowi przez całe życie, może się one jedynie do jego objawów zaadaptować. Z tego względu istnieje duży odsetek osób nigdy prawidłowo nie zdiagnozowanych, które funkcjonują poza systemem wsparcia, albo są leczone na inne rozpoznania – często z marnym skutkiem. Niejednokrotnie ADHD jest interpretowane jako depresja, zaburzenia lękowe, CHAD czy zaburzenia osobowości. Obok błędów w diagnozie łatwo może umknąć również fakt, że żadne z powyższych rozpoznań nie wyklucza współwystępowania ADHD, a nauka dostarcza nam dowodów, że jest tak częściej niż w populacji ogólnej. Z tego powodu diagnostyka ADHD u osób dorosłych jest ważnym wyzwaniem współczesnej psychiatrii i pracę z takimi pacjentami na co dzień prowadzę.
W przypadku ukierunkowanej diagnostyki ADHD oferuję godzinną wizytę diagnostyczną, podczas której weryfikuje kryteria pozwalające postawić rozpoznanie. Wizyta nie daje gwarancji diagnozy ADHD, objawy zaburzeń koncentracji i uwagi mają wiele przyczyn i ich pełna identyfikacja, bez stawiania z góry tez, jest moim zadaniem. W niektórych przypadkach może być konieczne zebranie dodatkowych informacji. Nikt nie kończy jednak wizyty bez informacji zwrotnej i planu dalszego działania.
Podczas standardowego leczenia psychiatrycznego także diagnozuję ADHD, ale jest to element dłuższego procesu diagnostyczno-leczniczego niż jedno spotkanie.
Zapraszam do współpracy
Podstawą mojej pracy jest dbanie o dobrą komunikację, zrozumienie i budowanie zaufania z pacjentem. Pozwala to postawić prawidłową diagnozę i dobrać leczenie adekwatne do indywidualnych potrzeb. W moim gabinecie nie ma również miejsca na jakiekolwiek uprzedzenia.
Depresja przybiera wiele postaci, a w uproszczeniu jest to epizod okresowego obniżenia nastroju, wycofania społecznego, z towarzyszącym spadkiem poziom energii, motywacji, uczucia odczuwania przyjemności. Może przybierać ona również bardziej dyskretną postać, kiedy dominującym objawem jest irytacja i drażliwość. Badanie w Stanach Zjednoczonych* wykazało występowanie zaburzeń nastroju w ciągu życia u 20,8% mieszkańców; duża depresja występowała kiedykolwiek w życiu u 16,6% badanych dorosłych osób, dystymia u 2,5%. Z danych krajowych w 2017 r. w Polsce 1 mln osób chorowało na depresję*. Pokazuje to olbrzymią skalę problemu, który zdaje się z każdym rokiem narastać, czyniąc z depresji chorobę cywilizacyjną. Nie dziwi to w sytuacji, kiedy współcześnie zostaliśmy odcięci od natury, oczekuje się od nas funkcjonowania jak dobrze naoliwiona maszyna, a czas na rozwijanie zainteresowań zostaje skurczony do pojedynczych godzin w biegu między pracą i snem, z których na ostatni często też brakuje czasu. Obecnie wiemy, że w depresji kluczowe jest osłabienie połączeń między komórkami nerwowymi, w czym pośredniczy w istotnym stopniu stan zapalny, na który wpływ ma mnóstwo czynników w naszym codziennym życiu. Efektem jest zaburzenie równowagi neuroprzekaźników w mózgu, które to są miejscem działania większości obecnych leków przeciwdepresyjnych. Leczenie depresji, szczególnie tej nawracającej wymaga dobrania farmakoterapii optymalnie kontrolującej objawy z uniknięciem poważnych działań niepożądanych, aby wyrównany nastrój nie był jedynie dobrem przehandlowanym za inne, mniej zaburzające funkcjonowanie, dolegliwości. Ważne, aby leczenie kontynuować również po ustąpieniu objawów przez czas ustalony ze specjalistą celem uniknięcia nawrotów choroby.
Trzeba jednak spojrzeć również poza horyzonty samej farmakoterapii – warto przyjrzeć się jakie czynniki wokół nas sprawiaja, że jestesmy podatni na takie stany, aby sprawić, że staną się one jedynie elementem przeszłości. Nie jesteśmy bezradni wobec depresji, możemy ją pokonać.
Zapraszam do współpracy
*The National Comorbidity Survey Replication (NCS-R) 2001–2003
*Dane Institute for Health Metrics and Evaluation w Polsce za rok 2017
Uczucia takie jak niepokój, lęk, stały się zwłaszcza w XXI wieku częścią codzienności znacznej części ludzi. Sprzyja temu styl życia pełen stresu, obowiązków, otaczająca nas betonowa dżungla, do których nie przyzwyczaiła nas ewolucja. Zaburzenia lękowe mają wiele form i przyczyn, w których trzeba brać pod uwagę zarówno podatność genetyczna, warunki wychowania jak i obecnie otaczające środowisko. Podstawowymi formami zaburzeń lękowych są fobie specyficzne i zaburzenia z lękiem napadowym (PAD) – które charakteryzują się występowaniem ataków paniki, w pierwszym przypadku w odpowiedzi na zdefiniowany, a drugim niezdefiniowany czynnik. Zaburzenia lękowe mogą mieć również postać zespołu lęku uogólnionego (GAD), w których dominuje uczucie ciągłego napięcia wewnętrznego, niepokoju, drażliwości, obaw o przyszłość, bezsenności, zmęczenia po dolegliwości bólowe. Towarzyszyć temu mogą podobne do ADHD zaburzenia koncentracji i uwagi. Bardzo częstym problem współcześnie jest także fobia społeczna, w której objawy lękowe ujawniają się w sytuacjach społecznych lub w kontekście spodziewanego ich wystąpienia, pozostawiając pacjenta bez dolegliwości poza wspomnianymi okolicznościami. Zaburzenia lękowe są kategorią, która nakłada się na zaburzenia depresyjne, ADHD, zaburzenia osobowości, w przebiegu których mogą występować pod rozmaitymi formami objawy lękowe, stąd diagnostyka ich wymaga sporej uważności. Na zaburzenia lękowe stosowane są oddziaływania farmakologiczne i terapeutyczne, dopasowywane do indywidualnego profilu pacjenta.
Zapraszam do współpracy
Zaburzenia nastroju społecznie najczęściej kojarzą się z epizodami jego obniżenia – depresją. Jednak spora grupa pacjentów boryka się ze znacznie bardziej złożonym obrazem klinicznym, gdzie obok obniżenia nastroju pojawiają się okresy jego podwyższenia – manii i hipomanii. Mogłoby się wydawać, że podwyższony nastrój jest cechą pozytywną, jednak w praktyce są to stany, kiedy dana osoba przestaje być w stanie racjonalnie interpretować otaczającą rzeczywistość i podejmować adekwatne decyzje, które są niejednokrotnie już po ustąpieniu epizodu oceniane przez pacjenta jako niezgodne z jego charakterem.
Jeśli miałeś/aś okresy mniejszej potrzeby snu, z uczuciem wyspania, rozpierania energią, pomysłowością, nieracjonalnym wydawaniem pieniędzy (w tym zaciąganiem długów), angażowaniem się w nietypowe do tej pory aktywności, zwiększonymi potrzebami społecznymi i seksualnymi oraz natłokiem myśli, które przybierały tak szybkie tempo, że otoczenie nie mogło nadążyć za Tobą, to warto przyjrzeć się, czy nie dotyczy Ciebie omawiany problem.
Sama depresja w przebiegu ChaD również jest szczególnie żywym problemem. Jej ciężkość i nawrotowość wśród pacjentów jest wysoka, do tego stopnia, że niektórzy czują, jakby byli w ciągłej depresji, kiedy krótkie epizody hipomanii są interpretowane jako powrót do normalności, co wymaga szczególnej uważności lekarza prowadzącego wywiad. Często słabo reaguje ona na klasyczne leki antydepresyjne. Może mieć również atypowy przebieg – ze zwiększoną sennością, łaknieniem, gorszym samopoczuciem wieczorem, czy reaktywnością nastroju (zmiennością pod wpływem sytuacji codziennych). ChaD wymaga różnicowania z niektórymi postaciami zaburzeń osobowości, ADHD. Z powodu mogących występować w manii jak i depresji objawów psychotycznych w niektórych przypadkach z może zostać także mylnie zdiagnozowana jako schizofrenia. Leczona stabilizatorami nastroju i neuroleptykami choroba afektywna dwubiegunowa jest także dużym wyzwaniem farmakologicznym, aby uzyskać nie tylko stabilną kontrolę objawów, ale również uniknąć narażenia pacjenta na poważne działania niepożądane leczenia.
Zapraszam do współpracy
Schizofrenia jest przewlekłą chorobą psychiczną, która prowadzi do stopniowo rosnącego zaburzenia funkcjonowania chorego i zniekształcenia postrzegania przez niego rzeczywistości. Schizofrenia charakteryzuje się objawami pozytywnymi i negatywnymi. Do tych pierwszych zaliczamy urojenia – fałszywe sądy i przekonania o istnieniu zjawisk lub rzeczy, , które nie istnieją lub są przez pacjenta skrajnie fałszywie interpretowane; oraz omamy – zaburzenia spostrzegania, kiedy pacjent doświadcza doznań zmysłowych – słuchowych (np głosy), wzrokowych, węchowym itp, które postrzega jako w pełni realne i namacalne mimo ich nieprawdziwości. Objawy pozytywne są najbardziej spektakularnymi manifestacjami schizofrenii i również podlegają najbardziej celowanej farmakoterapii. Objawy negatywne pozostaje natomiast bardziej dyskretne, ale często to ich dalsza obecność utrudnia powrót pacjenta do prawidłowego funkcjonowania. Pod tą kategorią rozumiemy szeroki wachlarz dolegliwości: niezdolność do planowania i podejmowania celowych działań, utratę zdolności do odczuwania przyjemności, utratę motywacji, spowolnienie psychoruchowe, osłabienie ekspresji emocji i ich przeżywania, oraz narastające wycofanie społeczne i spadek dbałości o siebie i otoczenie. Szczęśliwie w ostatnich latach do leczenia zostało dopuszczone kilka nowych leków, które pozwoliły skuteczniej leczyć także ten wymiar schizofrenii.
Schizofrenia pozostaje jednak wciąż bardzo niebezpieczna choroba, w której przebiegu każdy kolejny epizod pogarsza funkcjonowanie długoterminowe chorego. Dużym wyzwaniem pozostają skutki uboczne leków, szczególnie w zakresie wzrostu masy ciała i zaburzeń metabolicznych, które mogą wpływać negatywnie na przewidywaną długość życia chorego. W trosce o długoterminowe dobro pacjenta kluczowe jest takie dobranie leków, aby podjął on współpracę przy ich stosowaniu, a działania niepozadane w jak najmniejszym stopniu zagrażały jego długoterminowemu zdrowiu.
Zapraszam do współpracy
Zdrowie psychiczne i jego składowe takie jak nastrój są pochodną kruchej równowagi pomiędzy czynnikami stresogennymi działającymi na organizm, a jego zdolnościami adaptacji. W życiu każdego z nas pojawiają się sytuacje, kiedy ta równowaga zostaje gwałtownie zaburzona. Traumatyczne przeżycia, takie jak przemoc, śmierć bliskiej osoby, rozstanie, czy bardzo silny, czy przewlekły stres, potrafią wprowadzić nas w stan obniżonego nastroju, przygnębienia, stanów od burzliwej płaczliwości po wydawałoby się całkowitą obojętność. Mogą pojawić się wówczas objawy drażliwości, wybuchowości, lęku czy przewlekłego napięcia utrudniającego rozluźnienie się. Przytłoczeni emocjami, wymogami otaczającej rzeczywistości wycofujemy się z codziennej aktywności, tracimy radość z naszych pasji i zainteresowań. Kiedy nie możemy sobie dłużej poradzić, warto rozważyć sięgnięcie po pomoc specjalistów. Zarówno wsparcie psychologa jak i psychiatry moze byc tutaj pomocna. Lekarz zawsze bierze pod uwagę bilans korzyści i ryzyka dla pacjenta podejmując decyzje o wdrożeniu leczenia. Szczególnie istotne z perspektywy psychiatry jest przeciwdziałanie i reagowanie, kiedy wywołany czynnikami zewnętrznymi kryzys przeradza się w poważny epizod depresyjny. Korzystanie ze wsparcie psychologicznego i psychiatrycznego wciąż wiąże się w Polsce ze stereotypami i stygmatyzacją, warto mieć jednak świadomość, że specjaliści są po to, aby Państwu pomóc, a korzystanie z ich wsparcia nie różni się niczym od chocby udania się do internisty przy zapaleniu płuc. Zdrowie psychiczne jak i fizyczne wymagają równie dużej troski.
Zapraszam do współpracy
Pojęcie zaburzeń osobowości w ujęciu społecznym kojarzy się z wieloma krzywdzącymi stereotypami i stygmatyzacją. Nie jest to choroba, ale występujące objawy mogą mocno utrudniać codzienne fukcjonowanie pacjenta i przyjmować nasilenie podobne do typowych zaburzeń lękowych czy depresyjnych, przez co nie mogą być bagatelizowane. Spotykając się z rozpoznaniem zaburzeń osobowości trzeba wiedzieć, że znaczy ono obecność utrwalonych wzorców postępowania, myślenia, zachowania, które wywodzą się z cech charakterologicznych osoby. W praktyce odnosi się do sytuacji, że dane objawy występują w trybie ciągłym, bez remisji, przebiegu i charakterystyce nie dającej się wyjaśnić innymi rozpoznaniami. Nie są one winą ani odpowiedzialnością danej osoby, opisane wzorce są bowiem wypadkową oddziaływania czynników środowiskowych i neurobiologicznych na kształtowanie się osobowości w całym okresie rozwoju. Szczególne znaczenie mają tutaj pierwotne relacje w ramach rodziny, warunki socjoekonomiczne dorastania oraz podatności genetyczne, które mogą aktywować rozwój zaburzeń, które nie przełamywał by zdolności adaptacji jednostki w innych warunkach. W tym trudnym rozpoznaniu jest jednak dobra wiadomość. Jest ono w pełni uleczalne, kluczowa jest tutaj psychoterapia, która wspomagana w razie potrzeby farmakoterapią może pozwolić na trwałe usunięcie objawów poprzez wytworzenie nowych mechanizmów radzenia sobie z problemami oraz usunięcia błędnych mechanizmów interpretacji bodźców zewnętrznych.
Jest to oczywiście kategoria diagnostyczna, która wymaga rozwagi lekarza, aby zbyt lekką ręką nie “zaszufladkować” pacjenta, kiedy ważne w obrazie mogą okazać się objawy mniej powszechnych zaburzeń – np ADHD czy spektrum autyzmu.
Zapraszam do współpracy
Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne (OCD) powszechnie nazywane “nerwicą natręctw” charakteryzują się występowaniem nawracających, natrętnych myśli (obsesje) i/lub czynności (kompulsje), którym trudno się oprzeć, ponieważ próba powstrzymania się od nich wiąże się z narastającym niepokojem, napięciem. Natrętne myśli – obsesje – typowo nie są zgodne z charakterem i przekonaniami chorego, z tego względu są szczególnie uciążliwe. Pacjent odbiera je jako niechciane, wstydliwe, absurdalne. Mogą one mieć postać myśli bluźnierczych, myśli o zrobieniu krzywdy drugiej osobie, obnażeniu się w miejscu publicznym. Mogą one mieć charakter lęku przed brudem, ciągłej obawy czy zamknęliśmy np. drzwi, okno w domu, czy zakręciliśmy kran. Opisane powyżej są tylko przykładami, myśli te mogą mieć bardzo różnorodny charakter. Pamiętajmy, że pacjent nie odpowiada za te myśli! W OCD mimo olbrzymiego lęku chorego nie mają one tendencji do realizacji, stąd pacjenci z myślami o zrobieniu krzywdy np. małżonkowi realnie nie podejmują żadnych tego typu kroków.
Drugim wymiarem OCD są kompulsje, czyli czynności natrętne. Są to przymusowe, postrzegane jako bezsensowne, działania, które muszą zostać wykonane określoną ilość razy, żeby ulżyć napięciu wewnętrznemu. Mogą one mieć prostą formę sprawdzania zamków, klamek w oknach, czyszczenia rąk, albo bardziej złożoną, przypominającą rytuały.
Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne (OCD) podlegają leczeniu farmakologicznemu lekami z grupy SSRI w wyższych dawkach. W wielu przypadkach niezbędna jest równoległa psychoterapia.
Zapraszam do współpracy
W pracy lekarza psychiatry prowadzę również leczenie innych, nie wymienionych wcześniej zaburzeń. Są to zaburzenia psychosomatyczne, zaburzenia snu, odżywiania, PTSD, otępienie, choroba Alzheimera.
Zapraszam do współpracy